Ngày 12/8/2025, Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Quyết định số 2552/QĐ-BYT về việc ban hành Danh mục mã dùng chung thuật ngữ y học cổ truyền – Đợt 1.
Đây là một bước đáng chú ý trong quá trình chuẩn hóa thông tin chuyên môn và thúc đẩy khả năng liên thông dữ liệu trong lĩnh vực y học cổ truyền tại Việt Nam. Theo quyết định, danh mục được xây dựng nhằm hỗ trợ chuẩn hóa thông tin trong bệnh án điện tử, liên thông dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh với bảo hiểm y tế và sổ sức khỏe điện tử.
Vì sao cần chuẩn hóa thuật ngữ y học cổ truyền?
Y học cổ truyền có hệ thống thuật ngữ phong phú, được hình thành và phát triển trong quá trình thực hành, đào tạo và kế thừa tri thức qua nhiều thế hệ.
Tuy nhiên, khi chuyển sang môi trường số, việc sử dụng các thuật ngữ không thống nhất có thể tạo ra khó khăn trong quản lý, trao đổi và liên thông thông tin.
Một khái niệm có thể xuất hiện dưới nhiều cách diễn đạt khác nhau. Nếu không có danh mục chuẩn và mã dùng chung, việc tổ chức dữ liệu trong bệnh án điện tử hoặc các hệ thống thông tin y tế có thể gặp hạn chế.
Việc ban hành danh mục mã dùng chung giúp tạo ra một nền tảng thống nhất hơn cho việc ghi nhận và quản lý thông tin chuyên môn trong lĩnh vực y học cổ truyền.
Quyết định 2552/QĐ-BYT gồm những nội dung nào?
Theo Quyết định số 2552/QĐ-BYT, Danh mục mã dùng chung thuật ngữ y học cổ truyền Đợt 1 gồm bốn phụ lục.
1. Danh mục thể lâm sàng và mã thể lâm sàng theo bệnh danh y học cổ truyền
Phụ lục đầu tiên tập trung vào việc chuẩn hóa thông tin liên quan đến các thể lâm sàng theo bệnh danh y học cổ truyền.
Việc mã hóa thể lâm sàng có ý nghĩa trong quá trình ghi nhận và tổ chức dữ liệu chuyên môn.
2. Danh mục chẩn đoán và mã chẩn đoán theo y học cổ truyền
Nhóm thứ hai liên quan đến hệ thống chẩn đoán trong y học cổ truyền.
Theo nội dung quyết định, danh mục phục vụ việc ghi nhận các nhóm chẩn đoán như chẩn đoán bát cương, nguyên nhân, tạng phủ và kinh lạc.
3. Danh mục huyệt và mã huyệt
Huyệt vị là một thành phần quan trọng trong nhiều phương pháp điều trị của y học cổ truyền.
Danh mục Đợt 1 bao gồm hệ thống huyệt và mã huyệt, được xây dựng theo danh pháp quốc tế và nguyên tắc mã hóa danh pháp quốc tế.
4. Danh mục kỹ thuật và mã kỹ thuật y học cổ truyền
Nhóm cuối cùng trong Đợt 1 là danh mục các kỹ thuật y học cổ truyền.
Việc chuẩn hóa tên gọi và mã kỹ thuật có thể hỗ trợ việc ghi nhận thống nhất các hoạt động chuyên môn trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Ý nghĩa đối với chuyển đổi số y học cổ truyền
Một trong những mục tiêu quan trọng được nêu trong quyết định là chuẩn hóa thông tin phục vụ bệnh án điện tử và hỗ trợ liên thông dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh với bảo hiểm y tế và sổ sức khỏe điện tử.
Điều này cho thấy chuyển đổi số trong y học cổ truyền không chỉ là số hóa tài liệu giấy. Một yếu tố nền tảng là khả năng xác định và biểu diễn thống nhất các khái niệm chuyên môn.
Khi cùng một thuật ngữ được sử dụng thống nhất và gắn với mã dùng chung, dữ liệu có thể được tổ chức rõ ràng hơn giữa các hệ thống.
Bốn nhóm thuật ngữ đầu tiên
Có thể tóm tắt Đợt 1 thành bốn nhóm chính:
- Thể lâm sàng
- Chẩn đoán
- Huyệt
- Kỹ thuật y học cổ truyền
Đây đều là những nhóm thông tin quan trọng trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh bằng y học cổ truyền.
Chuẩn hóa thuật ngữ và bảo tồn tri thức
Chuẩn hóa không đồng nghĩa với việc làm mất đi sự phong phú của tri thức truyền thống.
Ngược lại, một hệ thống thuật ngữ rõ ràng có thể hỗ trợ việc lưu trữ, tra cứu và kết nối tri thức hiệu quả hơn trong môi trường hiện đại.
Bên cạnh các hệ thống mã chuyên môn phục vụ quản lý và khám chữa bệnh, việc xây dựng các nguồn tra cứu giúp giải thích khái niệm, bối cảnh và mối liên hệ giữa các thuật ngữ cũng có vai trò quan trọng đối với nghiên cứu và phổ biến tri thức.
Kết luận
Quyết định 2552/QĐ-BYT là một bước cụ thể trong quá trình chuẩn hóa dữ liệu chuyên môn về y học cổ truyền tại Việt Nam.
Bốn nhóm danh mục được ban hành trong Đợt 1 gồm thể lâm sàng, chẩn đoán, huyệt và kỹ thuật y học cổ truyền. Đây là những thành phần quan trọng trong việc tổ chức thông tin và hỗ trợ quá trình chuyển đổi số của lĩnh vực y học cổ truyền.